H14 Flora & Fauna en Dierenwelzijn
14.1 Flora en Fauna
Flora en Fauna in de leefomgeving is van wezenlijk belang. Een goede biodiversiteit draagt bij aan een gezond ecosysteem waardoor flora en fauna ruimte heeft en krijgt. En helaas verkeert het ecosysteem in een crisis. Door verstedelijking, ontbossing, landbouw, visserij en jacht nemen planten- en diersoorten in rap tempo af. Zonder snelle, ingrijpende maatregelen zullen honderdduizenden dier- en plantensoorten uitsterven en onmisbare ecosystemen verarmen. De opgave is urgent, want de afgelopen 25 jaar zijn we al 75% aan insectensoorten verloren.
Dit bedreigt ook de vogelpopulatie. Natuur en biodiversiteit hebben een aantal waarden: ecologisch, recreatief en economisch. De ecologische waarde van de natuur is enorm. De natuur is een regeneratief systeem dat ons continu voorziet van voedsel, water, grondstoffen en schone lucht. De natuur staat echter onder druk en dit heeft serieuze gevolgen voor onze kwaliteit van leven. Investeren in natuur en het versterken van biodiversiteit is ook uit economisch oogpunt een verstandige zet. Een duurzaam en ecologisch verantwoorde omgeving vertaalt zich ook in een hogere waarde voor het vastgoed en recreatie. Lokaal Belang is blij met het aangenomen biodiversiteitsplan wat ruimschoots aandacht geeft aan dat wat inwoners heel belangrijk vinden; behoud en investeren in een groene omgeving. Een wens van Lokaal Belang, boomspiegels die een bijdrage leveren aan biodiversiteit, heeft een prominente plek in dit plan gekregen.
Investeren en denken in kansen
Er liggen veel kansen om de biodiversiteit, de flora en fauna, te versterken en daar zet Lokaal Belang zich graag voor in. We begrijpen de noodzaak van bouwen in de gemeente Barneveld, maar de flora en fauna zou hier niet de dupe van moeten zijn. Lokaal Belang denkt dat de groei van het aantal inwoners en de versterking van de flora en fauna, hand in hand moeten gaan. Lokaal Belang ziet dit als een randvoorwaarde voor groei. Lokaal Belang wil dat uit elk groot project een nader te bepalen percentage van de opbrengst aangewend wordt voor de versterking van de flora en fauna. Daarnaast zien wij kansen door een nieuwe portefeuille flora en fauna toe te voegen aan het takenpakket van de betreffende wethouder.
Weidevogels
Het belang van weidevogels is alom bekend en weidevogels horen bij het landschap van onze mooie gemeente. Helaas worden weidevogels in Nederland, dus ook in ons mooie buitengebied bedreigd. Wat namelijk opvalt, is dat er steeds minder weidevogels in onze gemeente te horen en te zien zijn. Dit is een trend die al jaren gaande is. Ook landelijk kunnen wij de noodklok horen over dit probleem. Het gaat dus ontzettend slecht met onze weidevogels. Althans, een aantal soorten dreigt op korte termijn te verdwijnen. De grutto is daarvan wel de bekendste, maar ook de kievit horen we bijna niet meer in het voorjaar. Provincies zijn primair verantwoordelijk voor het soortenbeleid, maar ook gemeenten kunnen hun steentje bijdragen om weidevogels te beschermen. Vooral een gemeente als de onze waar 52% van het grondoppervlak agrarische grond is. Er is voor de redding van de weidevogels op verschillende plekken voldoende vochtig kruidenrijk grasland nodig waar laat gemaaid wordt i.p.v. strakke mais- of raaigrasakkers. In het biodiversiteitsplan is gelukkig aandacht voor het behoud van weidevogels in een bestaand project. De gemeente ondersteunt actief de Vrijwilligersgroep weidevogels die gedurende het hele jaar nesten opspoort, markeert en beschermt. Lokaal Belang ziet graag dat bij evaluatie, herijking of nieuwe ontwikkelingen, een hoger ambitieniveau wordt nagestreefd door de gemeente en betrokken partners.
De wolf: bescherming van mens, dier en leefomgeving
Toen de wolf zich rond 2018 opnieuw in Nederland vestigde, werd door deskundigen en instanties een beeld geschetst van een schuw dier dat slechts in beperkte aantallen zou voorkomen en zich vooral met wild zou voeden. Goede afrastering zou voldoende bescherming bieden voor landbouw- en hobbydieren. En mensen zouden hem nauwelijks te zien krijgen. De praktijk in onze regio blijkt anders. In de gemeente Barneveld zien we een snelle toename van roedels en aanvallen. Schapen en andere dieren worden regelmatig massaal gedood, zelfs zonder dat het de wolf gaat om zich te voeden. De wolf vertoont geen angst voor mensen, springt over afrasteringen en loopt regelmatig in diverse dorpskernen. Dit leidt tot groot leed bij (hobby)dierenhouders, angst bij kinderen en onrust bij inwoners. Lokaal Belang vindt dat het beleid terug moet naar de oorspronkelijke uitgangspunten. Voor wolven is alleen plaats als het scenario van 2018 werkelijkheid wordt; de wolf als zeldzaamheid, die schuw is voor mensen en zich voedt met wat de natuur hem biedt. Zolang dat niet het geval is, mag ver- en bejaging (afschieten) van wolven geen taboe zijn. De gemeente Barneveld moet zich krachtig inzetten voor een lobby richting provincie, Rijk en Europese Commissie om het doorgeschoten beleid te keren en onze inwoners en dieren beter te beschermen.
14.2 Dierenwelzijn
Alle dieren verdienen een dierwaardig bestaan. Vele inwoners van onze gemeente hebben huisdieren waar zij heel veel plezier aan beleven. Helaas komt het toch voor dat mensen hun huisdieren verwaarlozen en/of mishandelen. Ook landbouwhuisdieren komen regelmatig in het nieuws vanwege verwaarlozing. Niemand mag echter een dier mishandelen. Niet alleen lichamelijk geweld tegen dieren is mishandeling, maar ook uithongering, verwaarlozing of het in de steek laten van een dier is mishandeling. Lokaal Belang wil dat deze dieren worden beschermd. Daarnaast is wetenschappelijk aangetoond dat er een relatie bestaat tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld, wat de ernst van het probleem extra benadrukt.
Wetgeving
Lokaal Belang vindt dat de gemeente effectief en strikt moet optreden tegen bijtincidenten met agressieve honden. In de ‘Wet Dieren’ zijn, met als doel om mens en dier te beschermen, twee artikelen opgenomen. Daarmee heeft de rechter de mogelijkheid om een houd- en/of locatieverbod voor (huis)dieren op te leggen. Daarnaast is het ophitsen van een dier om een ander dier aan te vallen (zoals honden- en hanengevechten) ook strafbaar in Nederland. Lokaal Belang wil strikte handhaving van de wet, zowel in het belang van dierenwelzijn alsook ten behoeve van de veiligheid van inwoners van de gemeente Barneveld.
Dierenmishandeling en dierenverwaarlozing
Lokaal Belang vindt dat de overheid een taak heeft bij het ingrijpen in situaties waarbij het dierenwelzijn ernstig in het geding is. Dierenmishandeling en dierenverwaarlozing van zowel gezelschaps- als landbouwhuisdieren moeten daadkrachtig bestreden worden. Voor de handhaving zijn inspecteurs van de NVWA en de Dierenbescherming verantwoordelijk. Lokaal Belang wil dat ook Bijzonder Opsporingsambtenaren een rol spelen bij het signaleren en melden hiervan.
Veilige stallen
Helaas worden wij nog steeds met enige regelmaat opgeschrikt door grote stalbranden waarbij vele dieren doodgaan. Dat is zeer ingrijpend voor alle betrokkenen. De gemeente Barneveld noteert helaas de meeste stalbranden van Nederland (periode 2012-2020). Lokaal Belang heeft daar de afgelopen jaren regelmatig aandacht en inzet voor gevraagd en zal dat blijven doen.
Onderzoeksraad en Ministerie
De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in 2021 dat de stalbrandveiligheid voor landbouwhuisdieren de afgelopen acht jaar is verslechterd en in 2023 dat het voorkomen ervan stagneert. In de risicomonitor over het jaar 2024 blijkt dat er 43 stalbranden hebben plaatsgevonden. In totaal zijn hierbij 62.790 dieren omgekomen. Het aantal branden is gelijk gebleven aan het aantal branden in 2023. Wel zijn er in 2024 meer dieren omgekomen dan in 2023. Dit komt onder meer door branden bij pluimveebedrijven. De Onderzoeksraad constateert dat de urgentie om stalbranden te voorkomen bij veehouders nog niet breed wordt gevoeld. Veehouders rekenen er niet altijd op dat stalbranden ook hen kan overkomen en investeren daarom niet in brandveiligheid van hun stallen. Verder zijn er beperkte mogelijkheden om knaagdieren te bestrijden die het risico op stalbranden verhogen. Daarnaast zorgen onzekerheid over het stikstofbeleid en de toekomst van de veehouderij ervoor dat investeringen in nieuwbouw en verbouw van stallen momenteel vrijwel stilliggen.
Uit onderzoek blijkt verder dat de evacuatie van dieren tijdens een brand moeilijk is. De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur geeft aan dat er ook daarom alles op alles moet worden gezet om stalbranden te voorkomen. Lokaal Belang ziet graag dat de gemeente zich actief inzet voor bewustwording en informatievoorziening rondom stalbranden en preventieve maatregelen tegen stalbranden stimuleert en zelfs deels subsidieert.
Wetgeving een aanpak
Lokaal Belang ziet graag dat de gemeente Barneveld er bij de overheid op aandringt dat de beloofde aanvulling en aanscherping van landelijke wetgeving om stalbranden te voorkomen er snel gaat komen. Lokaal Belang is daarnaast van mening dat ook de gemeente, in samenwerking met anderen, stappen kan en moet nemen om met name bestaande stallen brandveiliger te maken. Lokaal Belang wil graag dat de gemeente de brandveiligheid van stallen gaat stimuleren, zoals de aanwezigheid van sprinklers, brandmelders en onderverdeling van stallen in kleine compartimenten. Daarnaast zou de gemeente brandmelders en sprinklers verplicht kunnen stellen bij het afgeven van vergunningen voor nieuw te bouwen stallen.
Lokaal Belang realiseert zich goed dat dit investeringen vraagt en wil inzet van de gemeente om op zoek te gaan naar financieringsmogelijkheden, bijvoorbeeld bij het Rijk en de Provincie, om ondernemers redelijkerwijs te kunnen ondersteunen bij het verbeteren van de brandveiligheid van stallen. Daarbij moet brandveiligheid beter geïntegreerd worden in andere thema’s, zoals de brongerichte en integrale aanpak van emissies uit stallen. Zo kunnen boeren makkelijker investeringen doen en wordt eventuele tegenstrijdige regelgeving voorkomen.
Verder wil Lokaal Belang dat de gemeente, met behulp van de aangewezen diensten, de brandveiligheid van stallen regelmatig controleert. Mochten er signalen zijn dat de brandveiligheid in stallen aanleiding geeft tot zorgen, dan moet de gemeente in het overleg met de betrokken diensten deze controle en handhaving op brandveiligheid als prioriteit aanmerken zodat de diensten ernaar kunnen handelen.
Megastallen
De laatste jaren is het aantal agrarische bedrijven in onze gemeente verminderd. Maar in die jaren is het aantal dieren nauwelijks verminderd. Een belangrijke reden daarvoor is de enorme toename van megastallen. Volgens Alterra (Universiteit Wageningen) huisvesten megastallen minimaal 7.500 vleesvarkens, 220.000 vleeskuikens, 120.000 leghennen of 2.500 kalveren per stal. Lokaal Belang wil geen verdere groei van het aantal megastallen in onze gemeente. Allereerst verdringen megastallen de kleinere familiebedrijven. Daarnaast is de neerslag van fijnstof in onze regio veel te hoog vergeleken met andere Gelderse regio’s.
Dierenasiel en dierenambulance
Dieren die om wat voor een reden ook geen eigen thuis meer hebben of gevonden zijn, verdienen goede opvang en zorg. Zeer recent is de opvang van dierenasiel Levenslust overgegaan naar dierenasiel Eemland. Dieren zonder baasje worden er liefdevol opgevangen en krijgen de verzorging die ze verdienen en zo hoort het ook vindt Lokaal Belang. Het is ook een taak van de gemeente Barneveld om gewonde en gevonden dieren op te vangen. Lokaal Belang het goed functioneren van het asiel in het kader van dierenwelzijn erg belangrijk en vindt daarom dat er niet bezuinigd mag worden op het dierenasiel. Sterker nog, Lokaal Belang ziet graag dat de gemeente indien noodzakelijk en gewenst, investeert in dat wat nodig is; ook als dat bovenwettelijk zou zijn.
Aandacht voor een goede samenwerking met de dierenambulance is blijvend van belang. De Dierenambulance Barneveld vervult een belangrijke rol bij het helpen van dieren in nood, zoals het vangen en transporteren van gewonde, zieke en dode dieren. Deze dierenambulance wordt grotendeels gerund door vrijwilligers en verdient hiervoor waardering in de vorm van onder andere een relevante (voldoende) financiële ondersteuning. Immers, veel van het werk dat de dierenambulance verricht is in het belang van de gemeente. Daarnaast denken wij dat er kansen liggen in de samenwerking met het onderwijs zoals Aeres In Barneveld. Lokaal Belang ziet graag dat, daar waar mogelijk, samenwerking geïntensiveerd wordt. Dit is goed voor zowel de dieren, de drie organisaties als de ontwikkelingsmogelijkheden van studenten.
